باسمه تعالی: سلام علیکم: فکر میکنم بعد از مطالعهی کتاب «خویشتن پنهان» و مطالعهی کتاب «معاد» همراه با ۷۵ جلسهی صوتی آن در این مورد آنچه باید بدانید، را یافتهاید. خواستید هم سری به کتاب «معرفتِ نفس و حشر» بزنید، ولی بیش از این وسواس به خود راه ندهید. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: در خشونت آن فاسقِ لعین همان بس که دستور به واقعهی «حرّه» داد. آری! آن فاسق لعین خشونت خود را در زیر پردهی ریاکاری حفظ کرده بود. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: فرض این است که رفقا مباحث «ده نکته در معرفت نفس» و یا آنچه در کتاب «آنگاه که فعالیتهای فرهنگی پوچ میشود» را مطالعه کرده باشند. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: تفکر و تنها تفکر. پیشنهاد میشود مباحث مربوط به «برهان صدیقین» را دنبال فرمایید. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: در جریان نیستم که حوزه امکان چنین کاری را میدهد یا نه. ولی فکر میکنم اگر طلبه تماماً فکر و ذکر خود را مشغول دروس رسمیِ حوزه بنماید، نتیجهی بیشتری میگیرد. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: این پیشنهادی که میفرمایید بیشتر به رویکرد کلی سایت مربوط میشود که از عهدهی ما برنمیآید. بیشتر تقاضای ما مربوط به آن است که کاربران در نسبت با سایت، چه مشکلاتی دارند تا آن مشکلات رفع گردد. موفق باشید
سلام: به نظر می رسد با توجه به مقاومتی که اوکراین دارد و حتی شهر خرسون را علی رغم الحاقش به خاک روسیه باز پس گرفت امیدی به پیروزی جناب پوتین نباشد. انتظاراتمان را جناب پوتین برآورده نکرد و حدود ۹ ماه ابرقدرت اول هسته ای در باتلاق اوکراین افتاده است و خوف آن هست که ما را نیز با خود به زیر کشد و در نظم جدید باز شاهد تفوق غرب باشیم.
باسمه تعالی: سلام علیکم: حتماً متوجه هستید که موضوع، بسیار پیچیدهتر از اینها میباشد. جنگی است تمام عیار و حضور در نظمی جدید که مسئله مقابله غرب اعم از آمریکا و روسیه در زمین اوکراین یکی از ابعاد آن است. به آمریکا فکر کنید که خواسته و نخواسته در تلاش است تا بلکه از افولِ خود جلوگیری کند و همین امر افول آن را تسریع میکند و در همین رابطه مقام معظم رهبری «حفظهالله» میفرمایند: «اینکه آمریکا مجبور میشود دست و پایش را از جهان جمع کند. الان آمریکاییها در بسیاری از مناطق دنیا پایگاه دارند؛ در منطقهی ما، در اروپا، در آسیا، پایگاههای نظامی با جمعیّتهای زیاد، پولش را هم از خود آن کشور بیچارهای که در آنجا پایگاه هست میگیرند؛ هزینههایش را او باید تأمین کند و آمریکاییها بخورند و آقایی کنند! این دیگر تمام میشود؛ دست و پای آمریکا از حضور در سراسر جهان جمع خواهد شد. این، آن خطّ اصلی اوّل، از خطوط اساسی نظم جدید آیندهی جهان. خطّ اساسی دوّم؛ انتقال قدرت سیاسی و اقتصادی و فرهنگی و حتّی علمی، از غرب به آسیا. امروز قدرتهای غربی هم اقتدار سیاسی دارند، هم اقتدار علمی دارند، هم اقتدار فرهنگی دارند، هم اقتدار اقتصادی دارند؛ یعنی خیلی چیزها دارند، البتّه تعبیر درستترش این است که بگوییم داشتند، و دارند آرامآرام از دست میدهند؛».
با توجه به این نکته اساسی آری! باید به آیندهای فکر کرد که ایران از طریق انقلاب اسلامی در نظم جدید حرفها دارد در راستای غفلت بزرگی که جهان مدرن نسبت به معنابخشیِ انسان دارد. موفق باشید
با عرض سلام خدمت استادِ عزیزتر ازجان، استاد طاهرزاده: در تعریف عصمت متکلمان قائل به «عصمت موهبتی» که به صورت دفعی و همیشگی است، هستند و در مقابل میگویند فلافسفه «عصمت اکتسابی» را که ملکه پرهیز از گناه است و تدریج الوصول است و احتمال زوال هم دارد و ضمانتی در جلوگیری از خطا و اشتباه در آن وجود ندارد را قبول دارند. و گفته شده میتواند هر دو در یک شخص جمع شود و تعارضی ندارد (کتاب معارف و عقاید ۴ بحث نبوت مرکز مدیریت حوزه علمیه)، حال سوال این است که آیا تعریفی که راجع به عصمت ارائه شده از طرف فلاسفه صحیح است؟ و دوم اینکه اگر تعریف را قبول کنیم، یعنی ائمه اطهار اول عصمت اکتسابی را کسب کردند و بعد موهبتی و یا اول موهبتی و بعد اکتسابی؟ اگر اول عصمت اکتسابی را بپذیریم؛ یعنی اول ائمه اطهار نأعوذباالله خطا داشته اند سپس عصمت اکتسابی و بعد موهبتی! و اگر اول عصمت موهبتی را بپذیریم، ائمه جبراً عصمت داشته اند و خب فضیلتی نیست و البته عصمت اکتسابی معنایی ندارد. بنابراین آیا تعریف عصمت اکتسابی از طرف فلاسفه کج فهمی شده!؟ ویا قضیه چیز دیگریست؟
باسمه تعالی: سلام علیکم: در این رابطه عرایضی در کتاب «مبانی نظری نبوت و امامت» شده است که نکاتی از آن خدمتتان عرضه میگردد: موفق باشید
در موضوع انتصابيبودن امام باید گفت: وقتي متوجه باشيم امام بايد معصوم باشد و بايد افضل انسانهايِ روي زمين باشد، ميپذيريم كه شناخت او از طريق مردم ممكن نيست لذا بايد يا توسط پيامبر كه قلهي علم و عصمت است، معرفي گردد و يا از طريق امام قبلي كه علم و عصمت او كامل است، شناخته شود و امام نيز با كارهاي فوق العادهاي كه عقل قانع شود، ارتباط خود با قدرت كل را ثابت كند. پس چون امام خليفهي خدا و رسول خدا است ـ و نه خليفهي مردم ـ و چون او معصوم است و مردم قادر به تشخيص مقام عصمت نيستند، بايد او از جانب خدا انتخاب شود و پيامبر او را به مردم معرفي نمايد، يعني به اصطلاح، امام بايد «منصوص» باشد. امام رضاu در اين رابطه ميفرمايند: «اِنَّ الامامة اَجَلُّ قَدْراً وَ اَعْظَمُ شَأْناً وَ اَعْلي مَكاناً وَ اَمْنَعُ جانِباً وَ اَبْعَدُ غَوْراً مِنْ اَنْ يَبْلُغَهَاالنّاسُ بعقولهم اَوْ يَنالُوها بِآرائِهم اَوْ يُقيموا اِماماً بِاخْتيارهم»[1] امام از نظر قدر و شأن و منزلت بالاتر از آن است كه عقل مردم به آن ب خداوند در قرآن ميفرمايد: «...اِنَّما يُريدُاللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيرا»[2] اي اهل البيت؛ فقط و فقط خداوند خواسته تا شما را از هرگونه پليدي بزدايد و اعتقاد باطل و اثر عمل زشت را از شما پاك كند و شما را به موهبت عصمت اختصاص دهد. با دقت در آيهي تطهير نكات زير مورد توجه قرار ميگيرد. «رِجْس» از نظر لغت چون با «ال» آمده، يعني هرگونه پليدي جسمي و روحي. يعني اهل البيت (ع) را خداوند از هر گونه پليدي پاک کرده است.
چون اراده و خواستن در آيهی تطهیر را منحصر به اهل البيت (ع) كرده و گفته «اِنَّما»، پس اولاً: اين تطهير، آن تطهير عمومي كه خداوند براي همهي مسلمين اراده كرده، نيست، و اگر اين تطهير همان تطهيري بود که براي سايرين خواسته ديگر مقام خاصي براي اهل البيت محسوب نميشد. ثانياً: چون خداوند تشريعاً طهارت و تزكيه را براي همهي انسانها خواسته، پس طهارتي که در اين آيه براي اهلالبيت (ع) اراده کرده، تطهير تشريعي نبوده بلكه تطهير تكويني است، يعني طهارت و عصمتي است موهبتي كه در اثر آن، نيروي فوقالعاده باطنيِ عصمت در آنها ايجاد شده است، تا آنها نمونهي كامل صحيح زندگي كردن براي بشريت باشند.
در رابطه با اعتقاد به وجود انسانهايي که خداوند به نحوهي خاصي برگزيده، موضوع مخلَصين در قرآن است.
شيطان ميداند كه از بين بنـدگان خدا فقـط يك گروه هستنـد كه هيچ ابزار و امكاني براي گمراهي آنها در اختيار ندارد و آن «مخلَصين» هستند و لذا به خداوند عرض کرد: «فَبِعِزَّتِكَ لَاُغْوِيَنَّهُمْ اَجْمَعين، اِلاّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ»[3] به عزت تو همه را گمراه ميكنم مگر بندگان مخلَص را. مخلَصين آنهايي هستند که خداوند در آنها تصرف خاصي دارد و هيچكس در آنها سهمي ندارد تا شيطان بتواند در آنها تصرف کند. اگر به معني «مخلَص» توجه شود، متوجه خواهيد شد كه مخلَصبودن غير «مخلِص»بودن است. همّت براي خوبشدن مربوط به مخلِصين است و نه براي مخلَصين، بلكه مخلَصين برگزيدگاني هستند كه خداوند براي خود خالص كرده و هيچكس در آنها سهمي ندارد، بلكه آنها به دليل مخلَصبودنشان آينهي خواست و رضايت خدايند و هركس خواست رضايت خدا را جلب کند، بايد حركات و افكار و عقايد آنها را ملاك قرار دهد. مشخص است كه اين مقام يک مقام اكتسابي نخواهد بود، بلكه موهبتي است، هرچند آنها با اختيار خود بايد اين عصمت را حفظ نمايند و مسلّم حفظ كردن عصمتِ موهبي مشكلترين كار ممكن براي بشريت است، زيرا حفظ عصمت به اين معنا است که يك لغزش نبايد از آنها سر بزند. در همين رابطه است که عارفان گفتهاند:
محنت قرب ز بُعد افزون است
جگر از محنت قربم خون اسـت
هسـت در قرب همه بيم زوال
نيست در بُعد جز امید وصــال
حفظ حالت قرب از آن جهت جگر سالک را خون ميکند که با يک خطا از آن مقام سقوط مينمايد.
در زيارت، خطاب به امامان (ع) عرض ميکنيم: «السَّلامُ عَلَيكُمْ يا نُورَاللهِ في ظُلُماتِالاَرض» سلام برشما اي نور خدا در ظلمتهاي زمين. «بِكُمْ يُسْلَكُ اِلَي الرِّضْوان» به كمك شما راه رضايت الهي طي ميشود. و يا ميگوييم: «حَفَظَةً لِسِرِّه وَ خَزَنَةً لِعِلْمِه» شما نگهبان سرّ الهي و معدن علم او هستيد.
[1] - اصول كافي، ج 1، ص 198.
[2] - سورهي احزاب، آيهي 33.
[3] - سورهي صاد، آيات 82 و 83.
سلامعلیکم: همانطور که استحضار دارید مکتب علّامه طباطبایی علیهالرّحمه از دو مسیر ادامه پیدا کرد. مسیر علّامه حسنزاده و آیةالله سعادتپرور رحمةاللهعلیهما. حال، بهنظر حضرتعالی ۱. کدام مسیر جهت سلوک الیالله بهتر است؟ ۲. در مکتب حضرت علّامه طباطبایی رضواناللهعلیه (و نیز علّامه حسنزاده رحمةاللهعلیه) برخلاف مکتب استادشان، آیةالله قاضی علیهالرّحمه، اشاره و توصیّهای به «زیارت عاشورا» نشدهاست!!! این درحالیست که سیّدعلیآقای قاضی (ره) فرموده بودند من هرچه دارم از زیارت عاشوراست! اگر ممکن است دراینزمینه توضیح بفرمایید! ۳. درزمینۀ بحث فوق درسالهای اخیر کتابی از انتشارات «تُراث» بهچاپ رسیده با عنوان «کیمیای وصل»، که نویسنده در انتهای آن، نسخهای را از زیارت عاشورا آورده که ادّعا میشود نسخۀ متعلّق به آقای قاضی (ره) است. آیا شما این نسخه را تأیید میکنید؟ با تشکّر، علیرضا اسماعیلی
باسمه تعالی: سلام علیکم: ۱. بستگی به ذوق افراد دارد که با کدامیک از عزیزان راحتتر میتوانند سیر خود را ادامه دهند ۲. در رابطه با زیارت عاشورا، چیزی بیش از آنچه در کتاب «زیارت عاشورا، اتحاد روحانی با امام حسین «علیهالسلام» عرض شده، ندارم. آری! هرچه هست احوالاتی است که هر کس در نسبت خود با آن حضرت از طریق زیارت جلیلالقدر عاشورا پیدا میکند. ۳. نه، ندیدهام. مگر تفاوتی با زیارت عاشورای مطرحشده در مفاتیحالجنان دارد؟ موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: ۱. این ترس، ترس از عذاب آتش نیست که در مورد متقین میفرمایند. ترس و عذاب از حرمان و محرومیت از اُنس با حضرت محبوب است به همان معنایی که جناب مولوی در خطاب به حضرت حق عرضه میدارند:
رحم کن بر وی که روی تو بدید ** فرقت تلخ تو چون خواهد کشید
۲. مسلّماً اصلِ اساس عرفان همانی است که از اهلالبیت «علیهمالسلام» صادر شده است و جناب ابن عربی نیز تحت تأثیر فرهنگ اهل البیت در عین تقیّه، «فصوص الحکم» را به میان آورده و در همین رابطه حضرت امام در دعوت گورباچف به اسلام، معارف ابن عربی را مطرح میکنند. ۳. از همه جهات بسیار خوب است. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: همان طور که مستحضرید بحث «جهان بین دو جهان» موضوعی است که نیاز به بحث و تفصیل زیاد دارد که در سه کتاب اخیر بنده که فعلاً یکی از آنها به چاپ رسیده است، تا حدی افق حضور در جهان بین دو جهان روشن می شود. آری! همان طور که می فرمایید باید ماورای جریانهای سیاسی و حزبی، انسان خود را در این تاریخ حاضر کند و مسلم حضرت صاحب الأمر «عجل الله تعالی فرجه» که صاحب زمان هم هستند، صاحب همه جهان ها می باشند.
آری! مسلم نسبتی بین اراده الهی در جوابگویی نیاز انسانها مطابق تاریخ و تقاضای انسانها در تاریخ در صحنه است که در کتابهای مذکور تا حدی بدان پرداخته شده است. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: اگر انسان صرف اسم جلال باشد، همینطور است. ولی اولیای الهی در مقام جمع این دو اسم هستند یعنی: «أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ». موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: این طور جواب داده شد:
باسمه تعالی: سلام علیکم: خدا رحمتشان کند. او زندگی دیگری را شروع کرد و شما هم باید زندگی خود را ادامه دهید. إنشاءالله از برکات حضور ایشان بهرهمند خواهید شد. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: نگران نباید بود. خود ایشان هم به جهت اینکه بالاخره دغدغه دارد، به خود میآید. این افراد به اسلامی که تا حال داشتهاند، کافر شدهاند و نه به حقیقت، که اصلِ اسلام است و این غیر از آن نوع کفری است که تحت عنوان «ارتداد» مشهور است. با او مدارا کنید تا خودش متوجه شود. به هر حال اگر انسان جهت جان خود را از طریق ادیان الهی به سوی حقیقت سیر ندهد میتواند با بیمعناییِ صِرف با خود کنار بیاید؟ آیا اسلام یکی از بهترین راههای سیر به سوی حقیقت نیست؟ موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: به هر حال از آن جهت که ستاد کرونا میفرمایند چنین افرادی نیز حامل ویروس هستند، علیالقاعده این افراد هم نباید در مجامع عمومی حاضر شوند، مگر آنکه دوران قرنطینهی آنها به پایان رسیده باشد. موفق باشید
بسه تعالی: سلام علیکم: هر عنایت که داری ای درویش / هدیهی حق بدان، نه کردهی خویش.
میتوان هر دو حالت را آهنگی به سوی وحدت حضرت احدی دانست و سینه را گشاده کرد برای معارفی بالاتر، بالاتر از معارف مفهومی. مثنوی جناب مولوی در این مورد ، آب گوارایی خواهد بود. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: آری! به نظر بنده بهخوبی متوجهی این امر هستید که اگر نظر به تاریخی داشته باشیم که به ارادهی الهی در حال به ظهورآمدن است؛ موانع راه را شکست نمیبینیم بلکه فربهشدن برای ادامهی راه مییابیم آنطور که رهبر معظم انقلاب «حفظهالله» شهید خوش لفظ را متذکر آن امر کردند.[1] عمده توجهدادن به فرآیندی بودنِ یک حرکت توحیدی است و در سیر تاریخی این حرکت، مأواگزیدن که این عین حضور است. پیشنهاد بنده مطالعهی جزوهی «نقش فرآیندی انقلاب اسلامی در این تاریخ» و «انقلاب اسلامی و عصری جدید در گام دوم» میباشد. موفق باشید
[1] - آقای علی خوشلفظ، بسیجی جانباز دوران دفاع مقدّس و راوی کتاب «وقتی مهتاب گم شد» خطاب به رهبر معظم انقلاب گفت: «فقط یک نکته بگویم؛ ببخشید من بسیجی آقای متوسّلیان بودم .. اینکه آقا! شما خیلی دارید درد میکشید، زجر میکشید؛ به هر حال این بحث اختلاسها و حقوقهای نجومی را میگویید، اینها گوش نمیدهند. یک چیزی بگویید که ما آرام بشویم؛ ما همچنان فدائی شما هستیم؛
رهبر معظم انقلاب «حفظهالله» فرمودند: آرام باشید. این چیزهایی که شما میبینید، اینها حوادث طبیعی یک راه دشوار به سمت قلّه است؛ هیچ انتظار نباید داشت که اگر ما میخواهیم برویم به قلّهی توچال یا قلّهی دماوند، در راه چاله نباشد، سنگ نباشد، باد نباشد، دود نباشد، گاز نباشد؛ مگر میشود؟ امّا داریم میرویم، داریم میرویم، عمده این است. اصلا نگران نباشید؛ این حوادث وجود دارد؛ اگر این حوادث نبود باید تعجّب میکردید.» و کربلا نشان داد آن راه به اربعین ختم میشود، یعنی راه توحید بدون موانع نیست ولی همچنان ادامه دارد.
باسمه تعالی: سلام علیکم: بنده قبل از انقلاب نیز در جریان منزل ایشان بودم و بعضی از این حرفها آن روزها هم مطرح بود. در حالیکه اگر لااقل به این فکر میکردید که ایشان محلی برای کتابهای زیادشان میخواستند و جایی باشد که راحت بتوانند فکر کنند؛ قابل توجیه بود که محل زندگی ایشان در آنجا باشد. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: عموماً مباحث، مکمل یکدیگر هستند ولی شاید کتاب «گوشسپردن به ندای بیصدای انقلاب اسلامی» چنین باشد. با اینهمه آن کتاب کتابی است برای همه و برای هیچکس. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: بگو بلکه بیش از ۱۰ یا ۱۵ سال پیش. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: همینطور است. آن توصیه مربوط به کسانی است که توهّم در آنها غلبه دارد و نمیتوانند اندیشهی خود را مدیریت کنند. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: در جزوهی ریشههای انقلاب عرایضی در این مورد هست. تصور اولیه آن بود که حضرت امام خمینی در حدّ مهاتما گاندی است که در محدودهی مبارزهی منفی میمانند ولی با تسخیر لانهی جاسوسی و اظهار نظر امام در آن رابطه که انقلابی است بزرگتر از انقلاب اول، معلوم شد جبههای مقابل استکبار شروع شدهاست که بس جدی و تاریخ ساز است. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: نمیدانم. نمونهی آن را از کجا مد نظر دارید؟ آیا اگر صدا و سیما و امثال آن در دست دولتها بیفتد جز آن است که محل تبلیغ خودشان میشود و عملا جایی برای نقد جریانهای دیگر باقی نمیگذارند؟ موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: اینطور به صورت خصوصی جواب داده شد:
۲۵۹۳۶. باسمه تعالی: سلام علیکم: بستگی به شرایطتان دارد. اگر جمعتان بتواند صوت سورهی عنکبوت را گوش دهند و هرکس نظر خود را مطرح کند، بهتر است. ولی اگر اینطور نمیشود و افراد همراهی نمیکنند، بزرگی از طایفه، مدیریت کار را به عهده بگیرد. موفق باشید
باسمه تعالی: سلام علیکم: فکر میکنم بد نیست سری به مباحثی که در رابطه با آزاداندیشی در کتاب «سلوک ذیل شخصیت امام خمینی «رضواناللّهتعالیعلیه» شد، بزنید. به هر حال زمانه زمانهای است که باید با گفتوگوهای اندیشههای مختلف، حقیقتْ به ظهور آید. موفق باشید
